Unieważnienie kredytu frankowego
Umowa kredytu indeksowanego lub denominowanego do franka szwajcarskiego może zawierać niedozwolone postanowienia dotyczące przeliczania kapitału i rat, ustalania kursów CHF albo sposobu przedstawienia ryzyka walutowego.
Przeanalizujemy Twoją umowę, ocenimy możliwość ustalenia jej nieważności oraz wyjaśnimy finansowe i prawne skutki sporu z bankiem.
PODSTAWY UNIEWAŻNIENIA
Potocznie używane określenie „unieważnienie kredytu frankowego” oznacza sądowe ustalenie, że umowa kredytowa jest nieważna i nie powinna dalej wywoływać skutków prawnych.
Podstawą do zakwestionowania umowy nie jest sam wzrost kursu franka. Znaczenie ma przede wszystkim jej treść, sposób ukształtowania praw i obowiązków stron oraz informacje przekazane kredytobiorcy przed podpisaniem dokumentów.
Podczas analizy sprawdzamy między innymi:
czy umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne,
w jaki sposób bank ustalał kurs kupna i sprzedaży CHF,
czy zasady przeliczeń były jasne i możliwe do zweryfikowania,
czy kredytobiorca został rzetelnie poinformowany o ryzyku,
czy bank mógł jednostronnie wpływać na wysokość zadłużenia,
czy kwestionowane postanowienia umowne były indywidualnie uzgodnione,
czy umowa może obowiązywać po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień,
czy kredyt został zaciągnięty przez konsumenta.
Każda umowa wymaga indywidualnej oceny. Rok jej zawarcia, nazwa banku lub waluta wskazana w dokumencie nie przesądzają samodzielnie o wyniku sprawy.
KLAUZULE NIEDOZWOLONE
W wielu umowach frankowych banki wykorzystywały przygotowane wcześniej wzorce. Kredytobiorca zazwyczaj nie miał rzeczywistego wpływu na treść mechanizmu przeliczeniowego.
Wątpliwości mogą budzić postanowienia dotyczące:
Analizujemy nie tylko pojedynczy paragraf, lecz całą dokumentację, w tym regulamin, aneksy, oświadczenia o ryzyku oraz informacje przekazywane przed zawarciem umowy.
RYZYKO WALUTOWE
Ogólna informacja, że kurs franka szwajcarskiego może się zmieniać, nie zawsze pozwalała zrozumieć rzeczywiste konsekwencje wieloletniego zobowiązania.
Kredytobiorca powinien mieć możliwość oceny, jak znaczny wzrost kursu CHF wpłynie na:
Sprawdzamy, czy bank przedstawił symulacje i informacje pozwalające świadomie ocenić skalę ryzyka. Samo podpisanie standardowego oświadczenia o znajomości ryzyka walutowego nie musi oznaczać, że obowiązek informacyjny został wykonany prawidłowo.
RODZAJ KREDYTU
Kredyty frankowe były konstruowane przede wszystkim jako umowy indeksowane albo denominowane do CHF. Oba rodzaje mogą podlegać analizie.
W kredycie indeksowanym kwota była zwykle wskazana i wypłacana w złotych, a następnie przeliczana na CHF w celu określenia salda zadłużenia.
W kredycie denominowanym kwota zobowiązania mogła być wskazana w CHF, natomiast wypłata następowała w złotych po przeliczeniu według kursu stosowanego przez bank. Kredytobiorca nie zawsze mógł wcześniej ustalić dokładną kwotę, którą otrzyma.
O możliwości dochodzenia roszczeń nie decyduje sama nazwa kredytu. Kluczowe są rzeczywiste zasady wypłaty, ustalania salda i spłaty rat.
SKUTKI NIEWAŻNOŚCI
Ustalenie nieważności oznacza, że umowę traktuje się jako niewiążącą, a strony powinny rozliczyć świadczenia spełnione na jej podstawie.
Dla kredytobiorcy może to oznaczać:
Unieważnienie nie oznacza automatycznego umorzenia kapitału wypłaconego przez bank. Konieczne jest prawidłowe rozliczenie wzajemnych świadczeń.
W przypadku nieważności umowy bank i kredytobiorca rozliczają świadczenia spełnione w czasie jej wykonywania.
Roszczenie kredytobiorcy może obejmować między innymi:
Bank może natomiast dochodzić zwrotu rzeczywiście wypłaconego kapitału. Dokładny sposób rozliczenia zależy między innymi od wysokości wpłat, treści zgłoszonych roszczeń, ewentualnego potrącenia, zarzutu zatrzymania, przedawnienia oraz aktualnego orzecznictwa.
Przed rozpoczęciem sprawy przygotowujemy wyliczenie, które pozwala ocenić możliwy wynik finansowy i kwotę potrzebną do ostatecznego rozliczenia z bankiem.
Banki podejmowały próby dochodzenia dodatkowych świadczeń związanych z korzystaniem przez kredytobiorców z wypłaconego kapitału.
Z orzecznictwa TSUE wynika, że prawo Unii stoi na przeszkodzie żądaniu przez bank rekompensaty wykraczającej poza zwrot wypłaconego kapitału oraz – po spełnieniu odpowiednich przesłanek – odsetek za opóźnienie.
Każde wezwanie do zapłaty albo pozew skierowany przez bank powinny jednak zostać niezwłocznie przeanalizowane. Nie należy ich ignorować, nawet jeżeli roszczenie wydaje się nieuzasadnione.
Pomagamy Klientom również w obronie przed roszczeniami kierowanymi przez bank po zakwestionowaniu umowy.
PYTANIA I ODPOWIEDZI
Większość umów da się unieważnić. Każda umowa wymaga jednak indywidualnej analizy. Znaczenie mają jej postanowienia, sposób ustalania kursów, informacje o ryzyku, status kredytobiorcy oraz okoliczności zawarcia zobowiązania.
Nie. Podstawą roszczeń nie jest niekorzystna zmiana kursu, lecz nieprawidłowości występujące w treści umowy albo podczas jej zawierania.
Tak, można przestać spłacać raty kapitałowo-odsetkowe, ale dopiero od momentu doręczenia bankowi pozwu sądowego. Zgodnie z przepisami, w takiej sytuacji wstrzymanie obowiązku spłaty w sporach konsumenckich z bankami następuje automatycznie z mocy prawa
Ustalenie nieważności prowadzi do rozliczenia świadczeń stron. Kredytobiorca powinien uwzględnić konieczność rozliczenia kapitału rzeczywiście wypłaconego przez bank - chyba że sąd stwierdzi, że roszczenie banku o zwrot kwoty kapitału się przedawniło.
Nie zawsze. Aneks dotyczący spłaty w CHF może zmienić sposób wykonywania umowy, ale nie musi usuwać wad występujących od chwili jej zawarcia.
Spłata zobowiązania nie musi zamykać drogi do dochodzenia zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy. Konieczne jest jednak sprawdzenie dokumentacji i terminów przedawnienia.
Unieważnienie oznacza, że cała umowa zostaje uznana za niewiążącą i wymaga rozliczenia. Odfrankowienie zakłada dalsze obowiązywanie umowy po usunięciu mechanizmu powiązanego z CHF. Możliwość zastosowania danego rozwiązania zależy od treści umowy oraz oceny sądu.
Sąd może zdecydować o przesłuchaniu kredytobiorcy osobiście albo zdalnie. W niektórych przypadkach sąd w ogóle nie potrzebuje przeprowadzać dowodu z zeznań kredytobiorcy. Pozostałe czynności procesowe wykonuje pełnomocnik. O wymaganym udziale Klienta informujemy z odpowiednim wyprzedzeniem.
Czas postępowania zależy od sądu, liczby rozpraw, zakresu postępowania dowodowego oraz wniesienia apelacji. Dokładnego terminu zakończenia sprawy nie można zagwarantować.
Jeżeli posiadasz lub spłaciłeś kredyt indeksowany albo denominowany do franka szwajcarskiego, przekaż nam dokumentację.
Sprawdzimy umowę, obliczymy możliwe rozliczenie i przedstawimy rozwiązania dopasowane do Twojej sytuacji.
