Kredyty denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego od lat stanowią duże obciążenie dla wielu kredytobiorców. W takiej sytuacji pojawia się pytanie, jakie rozwiązania mogą pomóc ograniczyć skutki niekorzystnej umowy.
Do najczęściej rozważanych możliwości należą przewalutowanie, odfrankowanie oraz unieważnienie umowy kredytowej. Choć pojęcia te bywają mylone, w rzeczywistości oznaczają zupełnie różne działania.
Na czym polega przewalutowanie kredytu?
Przewalutowanie polega na zmianie waluty, w której rozliczane jest zobowiązanie. W praktyce może oznaczać przeliczenie pozostałego salda kredytu z franków szwajcarskich na złotówki.
Takie rozwiązanie może zaproponować bank w ramach aneksu lub ugody. Warunki przewalutowania zależą wtedy od konkretnej propozycji, w tym przyjętego kursu i zasad dalszego oprocentowania.
Po zmianie waluty kredyt staje się zobowiązaniem złotowym. To oznacza również zmianę ryzyka związanego z dalszą spłatą.
Czy przewalutowanie kredytu się opłaca?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich kredytobiorców. Opłacalność zależy od kursu przyjętego do przeliczenia, aktualnego salda zadłużenia i warunków oprocentowania po zmianie waluty.
Przewalutowanie może ograniczyć dalsze ryzyko związane ze zmianami kursu CHF. Z drugiej strony kredytobiorca może przejść na inne zasady oprocentowania, które nie zawsze okażą się korzystniejsze.
Dlatego przed podpisaniem aneksu lub ugody warto policzyć całkowity koszt kredytu po zmianie warunków.
Czym jest odfrankowanie kredytu?
Odfrankowanie nie jest tym samym co przewalutowanie.
Polega ono na usunięciu z umowy niedozwolonych postanowień związanych z przeliczaniem kredytu według kursu franka szwajcarskiego. W efekcie kredyt może być dalej rozliczany w złotówkach, ale bez mechanizmu uzależniającego saldo i raty od kursu CHF.
Odfrankowanie może również prowadzić do przeliczenia dotychczasowych rozliczeń z bankiem. Kredytobiorca może wtedy dochodzić zwrotu nadpłaconych świadczeń.
Jakie skutki może mieć odfrankowanie?
Po usunięciu niedozwolonych klauzul saldo kredytu może się zmniejszyć. Raty przestają być również bezpośrednio zależne od kursu franka szwajcarskiego.
Znaczenie ma jednak konkretna treść umowy. Nie każda umowa pozwala na dalsze wykonywanie jej po usunięciu kwestionowanych postanowień.
W części spraw sąd może dojść do wniosku, że bez klauzul abuzywnych umowa nie może dalej funkcjonować. Wtedy rozważane jest stwierdzenie nieważności całej umowy.
Przewalutowanie a odfrankowanie - najważniejsza różnica
Najważniejsza różnica polega na źródle zmiany.
Przewalutowanie wynika zwykle z porozumienia kredytobiorcy z bankiem. Strony ustalają nowe warunki, a kredyt nadal jest wykonywany.
Odfrankowanie wynika natomiast z zakwestionowania niedozwolonych postanowień umowy. Celem jest usunięcie mechanizmu, który wiązał wysokość zobowiązania z kursem CHF.
To właśnie dlatego skutki ekonomiczne i prawne obu rozwiązań mogą być zupełnie inne.
Co z wysokością rat kredytu frankowego?
Na wysokość rat kredytów frankowych wpływa nie tylko oprocentowanie, ale również kurs franka szwajcarskiego. Gdy CHF się umacnia, rośnie koszt spłaty zobowiązania w przeliczeniu na złotówki.
Dlatego wielu frankowiczów szuka sposobu na uniezależnienie się od ryzyka walutowego. Przewalutowanie może je ograniczyć, ale odfrankowanie może dodatkowo prowadzić do korekty wcześniejszych rozliczeń.
Każdy z tych wariantów trzeba jednak ocenić indywidualnie.
Co z kredytami frankowymi w bankach?
Banki mogą proponować klientom ugody obejmujące przewalutowanie zobowiązania. Taka propozycja nie zawsze musi jednak być najkorzystniejszym rozwiązaniem.
Przed podpisaniem dokumentów warto sprawdzić wysokość nowego salda, oprocentowanie oraz to, z jakich roszczeń klient rezygnuje.
Warto też porównać ugodę z możliwymi skutkami postępowania sądowego.
Unieważnienie umowy jako trzecia możliwość
Oprócz przewalutowania i odfrankowania kredytobiorca może rozważyć stwierdzenie nieważności umowy.
Takie rozwiązanie może mieć zastosowanie wtedy, gdy umowa zawiera niedozwolone postanowienia i nie może dalej obowiązywać po ich usunięciu.
Skutki unieważnienia są dalej idące niż w przypadku przewalutowania lub odfrankowania. Strony muszą bowiem rozliczyć świadczenia związane z nieważną umową.
Które rozwiązanie wybrać?
Nie da się wskazać jednego najlepszego wariantu dla każdego frankowicza. Wszystko zależy od treści umowy, wysokości zadłużenia, dotychczasowych spłat i propozycji banku.
Dlatego warto najpierw przeanalizować dokumenty i dopiero potem porównać możliwe scenariusze.
Przewalutowanie a odfrankowanie kredytu to dwa różne rozwiązania. Pierwsze zmienia walutę i warunki dalszej spłaty, drugie usuwa niedozwolony mechanizm walutowy z umowy. W określonych przypadkach alternatywą może być również unieważnienie całej umowy.
