Frankowicze 2020 - najważniejsze wydarzenia
Rok 2020 był ważny dla osób posiadających kredyty indeksowane i denominowane do walut obcych, zwłaszcza dla frankowiczów. Coraz więcej spraw kończyło się korzystnymi rozstrzygnięciami, a w kwestiach dotychczas niejednoznacznych zaczęły pojawiać się nowe argumenty przemawiające za ochroną kredytobiorców.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze wydarzenia dotyczące spraw kredytów frankowych.
Na fali przełomowego 2019 roku
Rok 2020 rozpoczął się w atmosferze rosnących nadziei po wyroku TSUE w sprawie państwa Dziubak. Orzeczenie to wyraźnie zwiększyło zainteresowanie pozwami przeciwko bankom.
Pod koniec 2019 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku skierował do TSUE kolejne pytania prejudycjalne dotyczące problemów pojawiających się w sprawach frankowych. Nadal oczekiwano również stanowiska Sądu Najwyższego w kilku istotnych kwestiach.
Działania banków wobec frankowiczów
W 2020 roku banki intensyfikowały działania mające ograniczyć liczbę nowych pozwów. Jednym z argumentów było potencjalne roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Pojawiały się również problemy z uzyskaniem dokumentacji potrzebnej do przygotowania pozwu. Niektóre banki pobierały wysokie opłaty za zaświadczenia dotyczące historii spłaty kredytu. Na część takich praktyk reagował UOKiK.
Banki zwiększały także rezerwy finansowe przeznaczone na ryzyko związane ze sporami frankowymi.
Ważna sprawa przeciwko mBankowi
W połowie 2020 roku mBank cofnął apelację w sprawie pozwu zbiorowego kredytobiorców.
Oznaczało to zakończenie wieloletniego sporu. Decyzja była istotna również dlatego, że sądy coraz częściej zaczynały rozważać stwierdzanie nieważności umów zamiast samego odfrankowienia.
Jak reagowały instytucje państwowe?
Rok 2020 przyniósł również większą aktywność instytucji odpowiedzialnych za rynek finansowy i ochronę konsumentów.
UOKiK nakładał kary za niedozwolone praktyki, a Rzecznik Finansowy przygotował mapę klauzul abuzywnych występujących w umowach frankowych. KNF coraz wyraźniej zachęcała banki do przedstawiania klientom propozycji ugodowych.
Warto zobaczyć również:
- Propozycja KNF - ugoda rozwiązaniem dla banku czy frankowicza?
- Ugoda banku z frankowiczem - dobry pomysł czy gra na czas?
- Kredyt frankowy a rozwód
- Zawieszenie spłaty rat kredytów frankowych - co na to sądy?
- Kredyty frankowe - frankowicze kontra banki
- Co może zrobić każdy frankowicz, aby płacić niższą ratę kredytu?
- Frankowicze a banki - wyroki
Pandemia a sprawy frankowe
Pandemia COVID-19 mocno wpłynęła na funkcjonowanie sądów. Rozprawy były odwoływane, a czas oczekiwania na rozstrzygnięcia się wydłużał.
Jednocześnie do Sądu Okręgowego w Warszawie wpływała bardzo duża liczba nowych pozwów frankowych. Pandemia osłabiła też złotego, co przełożyło się na wzrost kursu CHF i rat części kredytów.
Sprawy frankowe w sądach
W 2020 roku w orzecznictwie coraz częściej pojawiały się rozstrzygnięcia korzystne dla kredytobiorców.
Sądy stwierdzały nieważność umów albo usuwały niedozwolone mechanizmy walutowe. Coraz częściej udzielały też zabezpieczenia polegającego na czasowym wstrzymaniu obowiązku spłaty rat w trakcie procesu.
Jednocześnie nadal istniały różnice w interpretacji bardziej skomplikowanych zagadnień. Dotyczyło to między innymi kredytów związanych z działalnością gospodarczą oraz umów zawieranych z niektórymi bankami.
Czy państwo uregulowało problem kredytów frankowych?
W 2020 roku nie doszło do kompleksowego ustawowego rozwiązania problemu frankowego.
Nowelizacja przepisów dotyczących Funduszu Wsparcia Kredytobiorców rozszerzyła zakres pomocy dla części osób w trudnej sytuacji finansowej. Nie rozwiązała jednak podstawowego problemu związanego z wadliwymi postanowieniami umów.
Dlaczego 2020 rok był ważny dla frankowiczów?
Rok 2020 nie przyniósł jednego przełomowego wydarzenia, które natychmiast rozwiązałoby problem kredytów frankowych.
Był jednak okresem systematycznego wzmacniania pozycji konsumentów. Coraz więcej orzeczeń potwierdzało możliwość skutecznego kwestionowania nieuczciwych postanowień umownych.
Prognozy na 2021 rok
Na początku 2021 roku nadal oczekiwano na ważne rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego oraz TSUE.
Banki zaczynały jednocześnie coraz częściej mówić o ugodach. Trudno było jednak przewidzieć, czy staną się one realną alternatywą dla postępowań sądowych.
Z perspektywy końca 2020 roku kierunek zmian był jednak wyraźny. Pozycja frankowiczów stopniowo się umacniała, a sądy coraz częściej korzystały z dorobku orzecznictwa unijnego.
Dla wielu kredytobiorców był to więc moment, w którym warto było przeanalizować swoją umowę i rozważyć dochodzenie roszczeń wobec banku.
